ႏွစ္သစ္ကူးကာလတြင္ အသစ္ထည္႔သြင္းလိုက္ေသာ Facebook privacy shortcuts မ်ားအေၾကာင္း

Facebook ဟာ သံုးစြဲသူမ်ားရဲ႕ မွ်ေ၀တဲ႔ ဓာတ္ပံုေတြ ႏွင္႔ update status လံုၿခံဳေရးကို အရိုးရွင္းဆံုးနဲ႔ အလြယ္ကူဆံုးအေထာက္အကူၿပဳႏိုင္မဲ႔ privacy shortcuts မ်ားကို ထည္႔သြင္းေပးထားတာေတြ႔ရမွာပါ။

ဒီလို privacy shortcuts မ်ားကို US က user မ်ားထံ စတင္ထည္႔သြင္းေပးခဲ႔ျပီး အခုအခ်ိန္မ...ွာေတာ႔ ကမၻာတစ္၀န္းလံုးမွာ ရိွတဲ႔ user ေတြအတြက္ပါ ထည္႔သြင္းေပးလိုက္ပါျပီ။


ဒါေၾကာင္႔ အသစ္ထည္႔သြင္းထားတဲ႔ Facebook privacy shortcuts ေတြရဲ႕ အသံုး၀င္မႈေတြကို NOM Fans ေတြအတြက္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

-Blocking

Facebook မွာ မိမိကို စိတ္အေႏွာက္အယွက္ၿဖစ္ေနတဲ႔ သူေတြ၊အဆက္အသြယ္မလုပ္လိုတဲ႔ သူေတြကို Block ခ်င္ရင္ အရင္လို setting ထဲကေန အရွည္ၾကီး ၀င္ေနစရာ မလိုေတာ႔ပါဘူး။

Facebook Privacy shortcuts pop-up box ကေလးကို ႏိွပ္ျပီး တတိယအေၾကာင္းမွာ မိမိ Block လိုတဲ႔ user ရဲ႕ နာမည္(သို႕)သူ႔ရဲ႕ email လိပ္စာကို ရိုက္ထည္႔လိုက္ရံုပါပဲ။

ဒါ႔အၿပင္ သင္ယခင္က block ထားတဲ႔ သူေတြရဲ႕ စာရင္းကိုၾကည္႔ႏို္င္ဖို႔ View All Blocked Users ဆိုတာကိုပါ ထည္႔သြင္းေပးထားတာေတြ႔ရပါတယ္။

-Privacy Shortcuts

Facebook Privacy shortcuts pop-up box ရဲ႕ ပထမအေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔ "who can see my stuff?" ဆိုတဲ႔ စာေၾကာင္းကို click ႏိွပ္လိုက္ပါ။

Who can see my future posts? ဆိုတဲ႔ ေနရာမွာ သင္႔ရဲ႕ post အသစ္အကုန္လံုးကို ဘယ္လို လံုၿခံဳေရးထားခ်င္သလဲဆိုတာကို မူတည္ျပီး လြယ္ကူစြာ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ထားေပးတာၿဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ Facebook Privacy shortcuts pop-up box ရဲ႕ "who can see my stuff?" ဆိုတဲ႔ စာေၾကာင္းမွာရိွတဲ႔ ဒုတိယ အေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔ Where can I review all my posts and things I'm tagged in? ဆိုတဲ႔ေနရာမွာေတာ႔ သင္မတင္ခဲ႔ဘဲ Tag လုပ္ခံထားရတဲ႔ ပံုေတြ စာသားေတြကို ပါ ထိန္းခ်ဳပ္တာဖ်က္ပစ္လို႔ရမွာၿဖစ္ပါတယ္။

ျပီးေတာ႔ သင္မလိုေတာ႔တဲ႔ အတိတ္က ပိုစ္႔အကုန္လံုးကို တစ္ေနရာထဲကေန ဖ်က္ပစ္ႏိုင္မွာပါ။

Facebook Privacy shortcuts pop-up box ရဲ႕ "who can see my stuff?" ဆိုတဲ႔ စာေၾကာင္းမွာရိွတဲ႔ တတိယ အေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔What do other people see on my timeline? ဆိုတဲ႔ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အသံုး၀င္ပံုအေၾကာင္းကို ရွင္းၿပသြားပါမယ္။

မိမိရဲ႕ Profile ကို မည္သူက ၀င္ၾကည္႔ရင္ ဘယ္လိုေပၚေနလဲ ဆိုတာ သိခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ "who can see my stuff?" ဆိုတဲ႔ စာေၾကာင္းမွာရိွတဲ႔ တတိယ အေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔What do other people see on my timeline? ကို၀င္ျပီး View As ကို ႏိွပ္လိုက္ပါ။

ဒါဆိုရင္ သင္႔ရဲ႕ profile ကို ေပၚလာျပီး This is what your timeline looks like to: ဆိုတဲ႔ေနရာမွာ မိမိသိလိုတဲ႔ သူငယ္ခ်င္းနာမည္ကို ရိုက္ထည္႔လိုက္ရံုပါပဲ။

အခုေျပာျပမွာကေတာ႔ ေနာက္ဆံုးအခ်က္ပါ။

Facebook Privacy shortcuts pop-up box ကေလးကို ႏိွပ္ျပီး ဒုတိယအေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔ "who can contact me" ကို click လိုက္ပါ။

ပထမဆံုးအေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔ Whose messages do I want filtered into my Inbox? ဆိုတာကေတာ႔ မိမိကို message ေပးပို႔ေနတဲ႔ သူေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ထည္႔သြင္းေပးထားတာပါ။

ဒုတိယအေၾကာင္းၿဖစ္တဲ႔ Who can send me friend requests? ဆိုတာကေတာ႔ ဘယ္သူေတြက သူငယ္ခ်င္းၿဖစ္ခြင္႔ ပို႔လို႔ရေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္မလဲဆိုတာပဲၿဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ မိမိနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းၿဖစ္လိုသူၾကားမွာ ၾကားခံသူငယ္ခ်င္း(Mutual) မရိွရင္ friend request ဆိုတဲ႔ button ကို ႏိွပ္ခြင္႔ေပးဖို႔ ေနေနသာသာ တဘက္လူက buttomကို ရွာလို႔ ရမွာေတာင္မဟုတ္ပါဘူး။

Facebook မွာ ကိုယ့္ Profile ကို ဘယ္သူေတြ ဝင္ၾကည့္သလဲ

   ျမန္မာျပည္ကတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ကမၻာလံုးမွာ ရွိတဲ့ Facebook user ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိခ်င္တဲ့ ေမးခြန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ ႔ က ကိုယ့္ Profile ကို ဘယ္သူေတြ ဝင္ၾကည့္သလဲ၊ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ က ဝင္ၾကည့္သလဲဆုိတာကို သိေအာင္ Facebook မွာ ျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။ အမွန္
ေတာ့ လံုးဝမရပါဘူး။


 Facebook ရဲ ႔ Privacy Policy အရ ဘယ္သူကမွ ကိုယ့္ Profileကိုယ္ဘယ္သူဝင္
ၾကည့္တယ္ဆုိတာ သိခြင့္မေပးပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိတာကေတာ့ Facebook မွာ အေၾကာင္းျပခ်က္ သီးသန္႔ရွိေနပါတယ္။ Facebook တင္မကပဲ အျခား Social Network ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ဒီ Option ကုိ ေပးမထားပါဘူး။ User interface သာ အဲေလာက္ထိ ေပးလိုက္ရင္ Facebook မွာ မလိုလားအပ္တဲ့
 ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို ႔ဆိုပါတယ္။


    ဒါေၾကာင့္ Facebook ေပၚမွာ ကိုယ့္ Profile, Wall ကို ဘယ္သူေတြ ဝင္ၾကည့္သလဲဆုိတဲ့ Application မ်ားဟာ အလိမ္အညာနဲ႔ အေပ်ာ္ အပ်က္ ႏွစ္မ်ိဳးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေပ်ာ္အပ်က္ကေတာ့ Application အသံုးျပဳသူကို ေဖ်ာ္ေျဖတဲ့သေဘာဆန္ျပီး အျခား App ေတြလိုပါပဲ။ ဥပမာ- Wow!!! Dear …, 103456 viewed your profile ဆုိျပီး ပံုေလးနဲ႔တြဲ ထားတာမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ Just for fun ဆိုျပီးေတာ့ ပါတတ္ပါတယ္။

အလိမ္အညာဆုိတာကေတာ့ ဟက္ကာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ယင္း App ကို Install လုပ္မိရင္ ေနာက္ဆက္တြဲက အဆိုးဘက္ကုိသာ ဦးတည္ပါတယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ မိမိ Password ကို သိသြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေကာင့္ ဆံုးရွုံးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ ႔က်ေတာ့ Pasword မယူေပမယ့္ အေကာင့္ထဲကို Spam ေတြအျပည့္ ထည့္သြားပါတယ္။

ကိုယ္လည္းဘာမွမလုပ္ရပဲနဲ႔ News Feed ေတြတစ္ခုျပီးတစ္ခု ဆက္တိုက္ တက္ပါမယ္။ တက္မယ့္ Status ေတြကလည္း wow! This app actually work! Now I know who viewed my profile, you can also try ဘာညာနဲ႔ လခ့္ေတြေတာင္ ေပးလိုက္ပါေသးတယ္။ ဒါကို မသိတဲ့ အစ္ကိုအမမ်ားက အဲလိုလားဆုိျပီး Click ေတြ ဇြတ္ႏွိပ္ပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ တစ္ေယာက္ေမြးတဲ့မီးက Facebook အသိုက္အဝန္းတစ္ခုလံုး ကို ေန႔ခ်င္း ညခ်င္း ပ်ံလြင့္သြားေစပါတယ္။ ဒီမွာ ဗ်ာမ်ားျပီး ဘာလုပ္ရမွန္းမသိေတာ့ Feed ေတြတစ္ခုျပီးတစ္ခု လိုက္ျဖတ္ရပါတယ္။ အဲလို ျဖတ္ေလေလ ထပ္တပ္လာေလေလမ်ိဳးလည္း ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။

သိတဲ့သူမ်ားကေတာ့ ဒါမ်ိဳးေတြ ေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါတယ္။ တစ္ခါခါ အဲဒီလို Page ကို အခ်ိဳ ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္နဲ႔ Product Page မ်ားက အသံုးျပဳ တတ္ပါတယ္။ သူတို႔က အဲလိုလုပ္ေပးတဲ့ Developer ေတြကို ဆပြန္ဆာေပးျပီးေတာ့ လုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူ သင့္ Profile ၾကည့္ သလဲဆုိတာေတြကို click ႏွိပ္မိလိုက္ရံုနဲ႔ သူတို႔ Fan Page ကို အလိုလို Like လုပ္ျပီးသား ျဖစ္ေအာင္ထားတဲ့ Option မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႔က်ေတာ့ အေကာင့္ခိုးခ်င္တဲ့၊ ပ်က္ဆီးေစခ်င္တဲ့ သေဘာနဲ႔လုပ္ၾကပါတယ္။ ဒီ App တင္မကပဲ အျခားေသာ ဆိုးဆိုးရြားရြား Application မ်ားလည္း Facebook မွာ သိန္း၊သန္းမက ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သုိ႔ေပမယ့္ ဘယ္လိုပဲလုပ္လုပ္ သိထားတဲ့သူမ်ားအတြက္ ကေတာ့ ေရွာင္ရွားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မေရွာင္ရွားႏိုင္ပဲ သတိေခ်ာ္လို႔ Click မိျပီဆုိရင္ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း - Account Setting > App> ကိုဝင္ျပီး ကိုယ္မသံုးတဲ့ App ေတြ၊ အတုအေယာင္ App ေတြအားလံုး Remove လုပ္ေပးရံုျဖင့္ မူလအေျခအေနကို ျပန္ေရာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Facebook အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ..

Facebook အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ..

Blog post ရယ္ လုိ႔ ေတာ့ မရည္ ရြယ္ ပါဘူး ေနာ္.. ေက်ာင္း မွာ လုပ္ရမယ့္ Presentation အတြက္ Facebook အေၾကာင္း ၿပင္ ရင္းဆင္ ရင္း.. ၿပတုိက္ အဖြဲ ႔ သား ေတြ မ်ား Facebook ရဲ့ ေပၚေပါက္လာပံု ေလး ကုိ သိ ခ်င္ မလား ဆုိ ၿပီး.. ဗဟု သုတ အေနနဲ႔ အက်ဥ္း ခ်ဳပ္ ၿပီး တင္ ၿပ လုိက္ တာပါေနာ္.. Presentation ၿဖစ္တဲ့ အတြက္ ေၾကာင့္ စကား ေၿပာ ဆုိ ဟန္ နဲ႔ ေရး ဖြဲ ႔ ထား ပါသည္။ ၿပတုိက္ မွ အစ္ကုိ အစ္မ မ်ား သူငယ္ခ်င္း မ်ား အား လံုး ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္း ေၿမ႔ ပါေစ..!!


 Frogfish
facebook ဆုိ တာ မေၿပာခင္ မွာ ေတာ့ Facebook ဟာ social site တစ္ခု ၿဖစ္ တဲ့ အတြက္ ေၾကာင့္ Social network ဆုိဒ္ ဆုိ တာကုိ အရင္ ဆံုး ေဖာ္ၿပသြား ပါမယ္ေနာ္.. [မွား တာ မ်ား ရွိရင္ လည္း သည္း ခံခြင့္ လႊတ္ ၾကပါလုိ႔..

What is Social Network?

Social Network ဆုိတာ ဟာ အင္တာ နက္ ေပၚ မွ လႊင့္တင္ထား တဲ့ website တစ္ခု ဘဲ ၿဖစ္ပါတယ္. . အသံုး ၿပဳ သူ ေတြ ဟာ Online ေပၚ မွာ ကုိယ့္ ရဲ့ အေၾကာင္းေတြ၊ ကုိယ္ စိတ္ ၀င္စား တဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေတြကုိ ေဖာ္ၿပ ထား လုိ႔ ရတဲ့ အၿပင္ အၿခား သူ ေတြ ရဲ့ အေၾကာင္း ကုိ လည္း ၾကည့္ ရႈ လုိ႔ ရပါတယ္။
Social Network sites ေတြ ၿဖစ္တဲ့ MySpace, တုိ႔ Friendster တုိ႔ Facebook တုိ႔ဟာ အသံုး ၿပဳ တဲ့ user ေတြ တစ္ဦး နဲ႔ တစ္ဦး ဆက္ သြယ္ ရလြယ္ ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ထား တဲ့ websites ေတြ ဘဲ ၿဖစ္ ပါတယ္။
အသံုး ၿပဳ တဲ့ user ေတြ ဟာ သူ တုိ႔ ေၿပာ ၿပ ခ်င္ တဲ့ သူ တုိ႔ အေၾကာင္း ေတြ ကုိ Social websites ေတြ ရဲ့ စာမ်က္ နွာေပၚ ေတြမွာ Profile ေတြ အၿဖစ္ ဖန္တီး ထား လုိ႔ ရသလုိ ဘဲ.. မိတ္ေဆြ အေပါင္း အသင္း မ်ား ေအာင္ လည္း သူ ငယ္ ခ်င္း ေတြ ကုိ Social sites ေတြ က တဆင့္ ရွာ ေဖြ နုိင္ ပါတယ္။ တစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ စာ ေတြ ပုိ႔ ၿပီး ဆက္ သြယ္ နုိင္ သလုိ ဘဲ .. Live chat လုိ႔ ေခၚတဲ့ မ်က္နွာ ခ်င္း ဆုိင္ စကား ေၿပာ ေန သလုိ ဘဲ တစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဆက္ သြယ္ မႈ ေတြ ၿပဳ လုပ္ နုိင္ ၾက ပါတယ္။ ကုိယ့္ ပံု ၿဖစ္ေစ.. ကုိယ္ နွစ္သက္ တဲ့ ပံု ၿဖစ္ေစ Social Sites ေတြ ရဲ့ စာ မ်က္ နွာ ေတြ မွာ တင္ ထား နုိင္ ၿပီးေ တာ့ ကုိယ္နွစ္သက္ တဲ့.သီခ်င္း . ရုပ္ရွင္ အေၾကာင္း ေတြကုိလည္းကုိယ့္ နဲ႔ ၀ါ သနာ တူ တဲ့သူ ငယ္ ခ်င္း ေတြ ဆီ ကုိ မွ်ေ၀ေပး နုိင္ ပါတယ္။
Social Network ဆုိဒ္ေတြ က ေတာ့ အား လံုး သိ တဲ့ အတုိင္း facebook, twitter, MySpace, LinkedIn နဲ႔ Friendster တုိ႔ ကဲ့သုိ႔ ေသာ ဆုိဒ္ေတြ ဘဲ ၿဖစ္ ပါတယ္.။
အဲ့ဒီ Social ဆုိဒ္ေတြ ထဲ က မွ ကြ်န္ မ တုိ႔ ဟာ ယေန ႔ Facebook အေၾကာင္း ကုိ ဗဟု သုတအေန နဲ ႔ တင္ ၿပ ခ်င္ ပါတယ္။

What is Facebook?

ယေန ႔ လူ ငယ္အေၿမာက္အမ်ား အသံုး ၿပဳ ေန ၾက တဲ့ Facebook ဆုိ တာ ဘာ ပါ လဲ။ ေသခ်ာတာ တစ္ခု က ေတာ့ facebook က Social Sites ထဲ က တစ္ခု အပါအ၀င္ ၿဖစ္ ေပမယ့္ သူ ႔ မွာ တစ္ၿခား sites ေတြ နဲ႔ မတူ တဲ့ အခ်က္ ေတြ ရွိ ပါ ေသး တယ္။ ဒါ ကုိ ေတာ့ ကြ်န္ မတုိ႔ ဟာ ဒီ က ေန႔ အတတ္နုိင္ ဆံုး တင္ ၿပ သြား ၾက မွာ ပါ။
Social ဆုိဒ္ေတြ ထဲ ကတစ္ခု ၿဖစ္ တဲ့ အတြက္ facebook ဟာ အသံုး ၿပဳ တဲ့user ေတြ ကုိ သူ ႔ ရဲ့ page ေပၚ မွ User ေတြ ရဲ့ အေၾကာင္း ေတြ ကုိ လြတ္ လပ္စြာ တင္ ခြင့္ ေပး ထား ပါတယ္။ Facebook အသံုး ၿပဳ သူ အခ်င္း ခ်င္း လည္း ရင္းနွီး မႈ ရွိေအာင္လည္း တစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ မိတ္ ေဆြ ဖြဲ ႔ လုိ႔ ရေအာင္ လည္း ေဆာင္ရြက္ေပး ထား ပါတယ္။
အသံုး ၿပဳ တဲ့ user ေတြ ဟာ သူ တုိ႔ သိ တဲ့ လူ ေတြ ဥပမာ မိသားစု ၀င္ အခ်င္း ခ်င္း ၿဖစ္ေတြ၊ ရင္း နွီး တဲ့ သူ ငယ္ခ်င္း ေတြ အခ်င္း ခ်င္းၿဖစ္ေစ ဆက္သြယ္ စကား ေၿပာ နုိင္ သလုိ ဘဲ .. နုိင္ ငံ အရပ္ရပ္ က လူ အမ်ိဳး မ်ိဳး နဲ႔ လည္း ဆက္ သြယ္ ေၿပာ ဆုိ နုိင္ ပါတယ္။ မိတ္ေဆြ အေပါင္း အသင္း သစ္ေတြ နဲ႔ အာလာပသလာပ .. ေၿပာ နုိင္ သလုိ ဘဲ လုပ္ ငန္း အေၾကာင္း စီး ပြား ေရး အေၾကာင္း ေတြ ေဆြး ေႏြး နုိင္ ၾက ပါတယ္။
Facebook ဟာ MySpace ဆုိတဲ့ Social Network ဆုိဒ္လုိ ဘဲ ကမၻာ ေပၚ မွာ လူ ေတြ အမ်ား ဆံုး သံုး ေန ၾက တဲ့ Site ၾကီး ေတြ ထဲ ကစ္ ခု အပါအ၀င္ ဘဲ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမွန္ ကေတာ့ Facebook ဟာ Social ဆုိဒ္ မၿဖစ္ ခင္ မွာ သာ မန္ ေကာလိပ္ေက်ာင္း တြင္း က ေက်ာင္း သာ းေတြ အသံုး ၿပဳ နုိင္ တဲ့ ေက်ာင္း တြင္း သံုး Website ေလး တစ္ခု အေန နဲ႔ စတင္ ခဲ့ တာ ပါ။ ၿပီး မွ တၿဖည္းၿဖည္း နဲ႔ လူနည္း စု က ေန လူ မ်ား စု ပါ ၀င္ အသံုး ၿပဳ နုိင္ တဲ့ Social Network ဆုိဒ္ၾကီး တစ္ခု အၿဖစ္ ရပ္ တည္ ခဲ့ၿခင္း ၿဖစ္ ပါတယ္။
ဒီလုိ ဆုိရင္ ေတာ့ Facebook ဟာ ဘယ္ လုိ မ်ိဳး ဆုိဒ္ လဲ၊ ဘယ္ က ေန ဘယ္ လုိ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့ လဲ ဆုိ တာ ကုိ အား လံုး သိ ရွိ သြား ၿပီ လုိ ထင္ ပါတယ္။ အခု ဆက္ လက္ ၿပီးေ တာ့ Facebook တည္ ေထာင္ ခဲ့ တဲ့သမုိင္း ကုိ အက်ဥ္း ခ်ဳပ္ၿပီး တင္ ၿပသြား ပါမယ္။
History of Facebook
Facebook ကုိ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့ သူ က ေတာ့ Mark Zuckerberg ပါ.. Mark ဟာ facebook ဆုိ တဲ့ Social site ၾကီး ကုိ သူ ႔ ရဲ့ အေပါင္း အပါ ေတြ ၿဖစ္ တဲ့ သူ ငယ္ ခ်င္း ေတြ နဲ ႔ စတင္ တည္ ေထာင္ ခဲ့ တာ ပါ။ Internet ေပၚမွာနုိင္ ငံတကာ က လူ ေတြ သံုး နုိင္ ေအာင လုိ ႔ Facebook ဆုိ တဲ့ နာမည္နဲ႔ စတင္ လႊင့္ တင္ ခဲ့ တာ က ေတာ့ February ၄ ရက္ ၂၀၀၄ခု နွစ္ မွ ဘဲ စတင္ ခဲ့ တာ ပါ။
Facebook ဆုိ တဲ့ နာမည္ မတုိင္ ခင္ က ေတာ့ Mark Zuckerberg နဲ႔ သူငယ္ခ်င္း ေတြ ဟာ ဟားဘတ္တကၠသုိလ္ ေက်ာင္း အတြင္း မွာ ေက်ာင္း သား ေက်ာင္း သူ ေတြ အခ်င္း ခ်င္း ရင္း နွီး မႈရေစဖုိ႔ ဲ့ အတြက္facemash ဆုိ တဲ့ေေက်ာင္း တြင္း site ေလး တစ္ခု ကုိ စတင္ တည္ ေထာင္ ခဲ့ တာ ပါ။ အဲ့ ဒီ က ေန မွ theFacebook လုိ႔ နာမည္ေၿပာင္း ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဆုိဒ္ ဟာ နာက္ ပုိင္း လည္း က်ေရာ.. ဟား ဘတ္ တကၠသို္လ္အတြင္း သာ မကေတာ့ ဘဲ Ivy League အတြင္း ပါ၀င္ တဲ့ တကၠသိုလ္ေတြ အား လံုး ဆီကုိ ပါ ပ်ံ ႔ သြား ပါ တယ္ [ Ivly league ဆုိ တာ ကေတာ့ ၁၉၅၄ ေလာက္ က U.S က ေက်ာင္း ၾကီးရွစ္ေက်ာင္း နဲ႔ဖြဲ ႔ စည္း ထား တဲ့ တကၠသုိလ္အဖြဲ ႔ အစည္း ၾကီးတစ္ခု လုိ႔ သိရပါတယ္]ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့U.S က.  အထက္တန္း ေက်ာင္း .. ေကာလိပ္..တကၠသိုလ္ အား လံုး က ေက်ာင္ း သား ေတြ ပါ အသံုး ၿပဳ လာ နုိင္ ၿပီး.. အခု ဆုိ ရင္ ေတာ့ .. တစ္ကမၻာလံုး က ၁၃ နွစ္ အထက္ လူ ေတြ အား လံုး သံုး နုိင္တဲ့ လူမႈကြန္ယက္ၾကီး အၿဖစ္ ေၿပာင္း လဲ သြား ခဲ့ပါတယ္။

facebook.com အေၾကာင္း သိထားရန္ အခ်က္မ်ား

facebook.com အေၾကာင္း သိထားရန္ အခ်က္မ်ား ဒီေန႔ေတာ့ Facebook နဲ႔ privacy အေၾကာင္းေၿပာခ်င္လို႔ပါ။  personal ၿမင္တာပဲေၿပာ မွာပါ နဲနဲေတာ့ လန္႔တယ္ လူေတြက တစ္ခုခုဆို ဘာရယ္မဟုတ္  copy ကူးၿပီး forward mail လုပ္တတ္ၾကေသးတာကိုး.. အရင္ တစ္ေခါက္ကလဲ ၿပသနာ  အၿပံဳလိုက္ရခဲ့ၿပီးၿပီ။ အခုကေတာ့ ၾကိဳေမတၱာရပ္ခံထားမွ.. FaceBook အေၾကာင္းဆိုတာက  အဓိကက သူ႔ရဲ႕ policy အသစ္အေၾကာင္းပါ။ FaceBook F8 Event ၿပီးေတာ့ အသစ္ၿဖစ္လာတဲ့  Terms & Conditions ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေၿပာရရင္ အခ်ိဳးမေၿပလို႔ ေရးၿဖစ္ ပါတယ္။  အားလံုးလဲ သိထားသင့္တယ္ထင္လုိ႔ပါ။ Policy အသစ္ရဲ႕ Section 2.1 အရ    FaceBook မိတ္ေဆြ တင္သမွ် Data including status update, photos, videos အားလံုးက  FaceBook က  ပိုင္တယ္ဆိုတာ သေဘာတူထားၿပီးသား အလိုေလ်ာက္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက  သူတို႔ အဲဒီ messages ေတြကို လိုသလိုသံုးႏိုင္တယ္။ ဥပမာ – Live Search လုပ္ခ်င္လဲ လုပ္လို႔ရတယ္..  ဓာတ္ပံုဆိုလဲ သူတို႔ပိုင္သြားတယ္ဆိုေတာ့ ၾကိဳက္တာလုပ္ခ်င္တာ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါပဲ။  Wink.com လို Person Search Engine လုပ္ခ်င္ လုပ္လို႔ရသြားႏိုင္တယ္။ ဒါမ်ိဳးက ဆိုးပါတယ္  ဥပမာ DeviantArt လို ဆိုဒ္မွာ ကြ်န္ေတာ္ art work သြားတင္ထားလဲ ကိစၥမရွိပါဘူး  Right က ကြ်န္ေတာ့္ဆီမွာပဲ အၿပည့္ရွိတယ္.. သူတို႔ ဟာက free service ၿဖစ္တာေတာင္  အဲဒီ art work, photo ကို print လုပ္ခ်င္ရင္ ေရာင္းခ်င္ရင္ ကြ်န္ေတာ့္ကို ဆက္သြယ္ရပါတယ္။  FaceBook policy အရဆိုရင္ Right တင္မက အားလံုး exact data ကိုပိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါ။  ဒါမ်ိဳးက ဘယ္ social networking ဆိုဒ္မွာမွ policy မရွိပါဘူး။ Flickr လိုမ်ိဳးမွာလဲမရွိဘူး  Stock Photo ေရာင္းတဲ့ iStockPhoto မ်ိဳးမွာေတာင္ ကိုယ့္  photo တင္ ထားေရာင္းဦးေတာ့ သူတို႔ မပိုင္ပါဘူး  ေကာ္မရွင္ခပဲ ယူလို႔ရပါတယ္။ Section 4.6 အရ မိတ္ေဆြဟာ FaceBook မွာ up to date မၿဖစ္ရင္  status update မလုပ္ရင္ notice မေပးပဲ ဖ်က္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။  ကြ်န္ေတာ္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က လုပ္ထားတဲ့ Friendster account  ေတာင္ မ၀င္တာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ရွိေပမယ့္  အခုထိရွိေသးတယ္။ FaceBook မွာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ဆိုရင္ အေကာင့္ခံပါ့မလား ပဲ ေတြးမိတယ္။  Gizmodo ကေထာက္ၿပတာ ေနာက္တစ္ခုက FaceBook founder, CEO Zukerbag ရဲ႕ Ethic   ၿပသနာလဲ ရွိေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Founder ကိုယ္တိုင္က အရင္တုန္းက users ေတြရဲ႕  အေကာင့္က password ကိုၾကည့္ၿပီး  personal email ေတြ ၀င္ဖတ္ဖူးတဲ့ ၿပသနာရွိတယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။  FaceBook က F8 Conference မွာ Open Graph ဆိုတဲ့ API ကို  စၿပီး မိတ္ဆက္ေပးပါတယ္ အမွန္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ personally မၾကိဳက္ပါ  ကြ်န္ေတာ္တင္မဟုတ္ အၿခားႏိုင္ငံၿခားက ဘေလာ့ဂ္ေတြမွာေရာ ကြန္မန္႔ေတြမွာပါ လူေတြ မၾကိဳက္တာေတြ႔ပါတယ္။  Open Graph ထပ္စာရင္ Open Grab ဆိုၿပီးေၿပာင္းလိုက္ ရင္ေကာင္းမယ္။ ဘာေတြၿပ သနာ ရွိလဲဆိုေတာ့  FaceBook Like button ပါတဲ့ အၿခားဆီက blog တစ္ခုခုမွာ ကြ်န္ေတာ္ Like ကို ႏွိပ္လိုက္ တယ္ဆိုရင္  ကြ်န္ေတာ့္ FaceBook သူငယ္ခ်င္းေတြဆီက timeline မွာ ကြ်န္ေတာ္ အဲဒီ link မွာ like လုပ္တဲ့  အေၾကာင္းသြားၿပတယ္.. ကြ်န္ေတာ္ အဲဒီ ပို႔စ္ကို ကြ်န္ေတာ့္ကို သူငယ္ခ်င္းေတြဆီကို share  လုပ္မွာလားဆိုတာမ်ိဳးလဲ မေမးဘူး။  ေနာက္ဆို Like မႏွိပ္ခင္ အဲဒီကိစၥပါ စဥ္းစားဖို႔လိုလာတယ္..  FaceBook အထဲမွာက friend ဆိုၿပီးသာ ပါတာ ကိုယ္နဲ႔ မသိတဲ့ သူက အမ်ားၾကီးရယ္…   FaceBook မွာ status message က အရင္ကတည္းက public လုပ္မွာလား  private လုပ္မွာလားဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ friend only private လုပ္ထားေတာ့  message ေအာက္ေတြမွာ lock ပံုေလး အၿမဲပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့  public ဆိုတာက friend တင္မဟုတ္  friend of friend  တင္လဲမဟုတ္ေတာ့ ဘူး FaceBook Society အကုန္ပါသြားၿပီ  facebook API သံုးထားတဲ့ ေနရာမွန္သမွ်ကို public လို႔ ဆိုလို တာ ၿဖစ္သြားပါၿပီ။  အဲဒါကိုလဲသတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက FaceBook Application ေတြက user data  ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို access လုပ္ခြင့္ရေန တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က developer မဟုတ္ေတာ့  ေသခ်ာေတာ့ မသိပါဘူး ဒါေပမယ့္ သတင္းေတြတိုင္း လိုလိုမွာလဲ ေတြ႔ေနရေတာ့ သတိထားဖို႔လိုတယ္လို႔ ထင္တယ္။  တခ်ိဳ႕ application ေတြဆို ကိုယ့္ဓာတ္ပံုဖိုင္ေတြထဲ ၀င္ေမႊၿပီး Idiot of the Day လုပ္လို႔လုပ္နဲ႔ အဲဒီပံုေတြ  access လုပ္လို႔ ရကတည္းက နဲနဲေတာ့ လန္႔ေနၿပီ F8 လဲၿပီးေရာ ေၾကာ္ၿငာေတြက အစ Google Adsense  ထက္ပို တိက်တာမ်ိဳးေတြ ညာဘက္မွာ ေပၚေနၿပီ ဥပမာ – Singapore မွာ Rock Concert ရွိတယ္ဘာညာနဲ႔  Advertiser ကလဲ ကြ်န္ေတာ့္ profile data ကို access လုပ္လို႔ရေနတဲ့ သေဘာပဲ ဘယ္မွာေနတယ္..  ဘာ movie ၾကိဳက္တယ္.. ဘာ music ၾကိဳက္တယ္ အကုန္ယူထားတယ္။ တခါတေလေတာ့လဲ update  သိရတာေပါ့လို႔ စဥ္းစားမိေပမယ့္ ေၾကာ္ၿငာေတြက ကိုယ့္ data ယူသံုးေနတယ္ဆိုေတာ့ နဲနဲေတာ့ တင္းလာၿပန္တယ္။  ၿပီးေတာ့ Technical problems ေတြ holes ေတြလဲ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီ technical problems  ေတြ အသာထားၿပီး social problems ေတြပဲ ဆက္ေၿပာေတာ့မယ္.. ကြ်န္ေတာ့္ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္  ၿပသနာမ်ိဳးလဲ ရွိေသးတယ္… ၿဖစ္တာက သူ႔အေကာင့္ထဲမွာ အရင္ ရည္းစားရဲ႕  ညီမနဲ႔ friend ၿဖစ္ေနတုန္းပါ အဲဒီမွာ ၿပသနာက ရွင္းေအာင္ A B C D နဲ႔ပဲေၿပာေတာ့မယ္ဗ်  ဘယ္လိုေၿပာရမလဲမသိလို႔ သူ႔ရည္းစားေဟာင္းကို A လို႔ ထားလိုက္မယ္.. ရည္းစားေဟာင္း  ညီမကို B ထားလိုက္မယ္ဗ်ာ.. ၿပသနာက သူ႔ရည္းစား A နဲ႔က remove လုပ္ထားၿပီးတာၾကာၿပီ  အဲဒီမွာ B ၿဖစ္တဲ့ သူ႔ညီမ နဲ႔က friend အေနနဲ႔ ရွိေသးေတာ့ ရည္းစားေဟာင္း ဓာတ္ပံုေတြကို  A နဲ႔ friend မဟုတ္ေတာ့ေပမယ့္ ၀င္ၾကည့္လုိ႔ရေနတယ္..  အခု ကြ်န္ေတာ့္ ေဘာ္ဒါက မိန္းမရတာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ အဲဒီမွာ  သူ႔မိန္းမက သူ႔ iPhone ကေန၀င္ၾကည့္ၿပီး မ်ိဳးစံု ၿပသနာ တက္တယ္ေၿပာတယ္.. B ကိုပါ  ဖ်က္ခ်င္တာ iPhone FaceBook App မွာကလဲ remove မပါေတာ့ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ေတြ႔ေတာ့မွ  laptop ကေန remove လုပ္လို႔ရသြားတယ္။ ေနာက္ၿပသနာေတြရွိေသးတယ္ အဲဒါက  photo ေတြမွာ tag လုပ္ရင္ profile album ထဲမွာ လာလာေပၚ တာကလဲ ၿပသနာ..  ငယ္ငယ္တုန္းကလို ေသာင္းက်န္းတုန္းက ပံုေတြ ေဘာ္ဒါေတြက ၿပန္တင္ၿပီး tag ၾကရင္ profile ထဲမွာ  လာၿပီး ခန္႔ခန္႔ၾကီးေပၚလို႔ဗ်ာ.. ကြ်န္ေတာ့္ ေဘာ္ဒါဆို ညဘက္ၾကီး အက်ီကြ်တ္ေတြနဲ႔ လမ္းေဘးမွာ ဂစ္တာတီးေနတဲ့  ပံုေတြ သူမ်ားတင္ေတာ့ tag ခံရၿပီး profile ထဲမွာ အခန္႔သားေပၚလာေတာ့  ေအာက္က comment ေပးသြားတယ္။  အကိုတို႔ ငယ္ငယ္က ေတာ္ေတာ္ စရိုက္က်တာပဲေနာ္တဲ့.. =P  တိန္ ဒီၾကားထဲ application မ်ားက fake tag ၾကတာက အၿပြတ္လိုက္ပါေသးတယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ My SIM ဆိုလားပဲ တစ္ခါ tag ရင္ အမ်ားၾကီးပဲ.. ၾကည့္မရတဲ့ facebook က  ေဘာ္ဒါမ်ားကို ေနာက္ အရွက္ခြဲခ်င္ရင္ ငယ္ငယ္က ပံုေတြသာတင္ၿပီး ၿပန္ tag ေပးလိုက္ဗ်ာ  သူတို႔ timeline ထဲမွာ သြားေပၚၿပီး အၿခားသူေတြပါ ေၾကၿငာၿပီးသားၿဖစ္သြားမယ္.. တစ္ခုေတာ့ သတိထားဗ်  တင္သမွ်ပံု FaceBook က သူပိုင္တယ္ လုပ္မွာေနာ္.. ျပႆနာေတြထဲမွာ FaceBook icons ေတြလို  လိုက္လုပ္ထားတဲ့ fake Applications ေတြကလဲ ရွိေသးတယ္။  ေနာက္သတိထားစရာက FaceBook က avatar, Profile Photo ဟာ လံုး၀ public   ၿဖစ္တယ္ဆိုတာပါ web site ေတြ blog ေတြက side bar မွာ Like လုပ္ထားရင္ ေနာက္လူေတြလာ  ဖတ္ရင္ သိသိမသိသိ Fan အေနနဲ႔ ၿပမွာပါ။ Post ကို Like လုပ္တာကေတာ့ friend only ၿပေပမယ့္  အဲဒီ Fan Like ကေတာ့ public ၿဖစ္သြားတာမို႔ ေကာင္မေလးနဲ႔ တြဲရိုက္ထားတာမ်ိဳးေတြ ပံုေတြ တင္ရင္  သတိထားဖို႔လိုပါတယ္ ေယာက္ဖေတြ ေယာကၡမေတြေတြ႔သြားရင္ လံုး၀ မလြယ္ပါဘူး။ အခုေတာ့ ညနက္ေနၿပီမို႔  ဒီေလာက္ပဲဗ်ာ ေအာက္မွာေတာ့ link ေတြထည့္ေပးထားပါတယ္ FaceBook Privacy အေၾကာင္း  ဆက္ဖတ္ခ်င္ရင္ ဖတ္လို႔ရပါတယ္။ ၿမန္မာလို အမ်ားဆံုးေရးၿပီး status messages update လုပ္တာေတြက  သူတို႔လဲ တခ်ိန္သံုးလို႔ ရမရ မေသခ်ာေပမယ့္ photos ေတြ videos ေတြပါ ပိုင္တယ္ဆိုတဲ့  policy ကို အစာမေၾကတာေၾကာင့္ အမ်ားသိေအာင္  အသိေပးတာပါ။ FaceBook အေနနဲ႔ေတာ့ အခ်ိန္မွီ  Google Buzz လို မၿဖစ္ေအာင္ ၿပန္ၿပင္ သင့္တယ္ ထင္တာပါပဲ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့  FaceBook အေကာင့္ delete လုပ္ဖို႔ campaign  ေတြလဲ ရွိေနတာေတြ႔ရတယ္။ ဖ်က္ဖို႔ အထိကေတာ့  မလြယ္ပါဘူး ဓာတ္ပံုေတြ ဘာေတြတင္တာ ဆင္ၿခင္ႏိုင္တာေကာင္းပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ US Congress  ကလဲ စာပို႔ၿပီး စံုစမ္းေနတယ္ ေၿပာပါတယ္။  http://www.htootayzar.com/myblog/2010/05/facebook-and-privacy/ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။